आमचे इतर लेख वाचण्यासाठी आणि व्हिडीओ पाहण्यासाठी क्लिक करा : फेसबुक , युट्युब
तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीमुळे आज कितीतरी कामे मशीन्सद्वारे करवून घेतली जातात. कपडे धुण्यासाठी वॉशिंग-मशीन, मसाले आणि डाळी वाटण्यासाठी मिक्सर, तसेच लिखा-पढीच्या कामासाठी कंप्युटर वापरला जातो. कंप्युटरचा एक अविभाज्य भाग म्हणजे की-बोर्ड! कंप्युटरवरील कामे सुलभ आणि जलद होतात यामागचे एक कारण म्हणजे की-बोर्ड आणि त्याची रचना.
आज आपण ज्या रुपात की-बोर्ड वापरतो आहोत तो जर तसा नसता तर?
आज आपण जो की-बोर्ड वापरतो आहोत त्याला (QWERTY) क्वर्टी की-बोर्ड म्हटले जाते. या कीबोर्डवरील अक्षरे जर QWERTY अशा उलटसुलट क्रमाऐवजी ABCDEF या क्रमाने असती तर काय झाले असते किंवा ती अशा उलटसुलट क्रमाने का लावली आहेत याचा विचार केलाय का कधी?
१८०० च्या दशकाच्या सुरुवातीच्या दिवसांत जगभर टायपिंगसाठी अनेक प्रकारच्या यंत्रांचे शोध लावले जात होते. १७१४ साली लंडनच्या हेन्री मिल यांनीही एका टाईप रायटरचा शोध लावला होता. या शोधासाठी त्यांना पेटंटही मिळाले होते असे म्हटले जाते, पण याचे कोणतेही पुरावे सापडत नाहीत.
त्यानंतर १८६८ साली क्रिस्तोफर लॅथम शोल्स याने QWERTY कीबोर्ड विकसित केला. त्याचे पेटंटही त्याला मिळाले. आजही बहुतांश कीबोर्डमध्ये क्रिस्टोफर शोल्सने विकसित केलेला कीबोर्ड ले-आऊटच वापरला जातो.
क्रिस्तोफर लॅथम शोल्सचा जन्म १९ फेब्रुवारी १८१९ रोजी झाला. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर त्यांनी प्रिंटर म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली. यानंतर त्याने विस्कॉन्सिनच्या साउथपोर्ट टेलिग्राफमधे काम केले. त्यानंतर स्वतःचे वर्तमानपत्र देखील काढले.
१८६६ साली सरकारी कार्यालयातील कर्मचाऱ्यांनी संप पुकारला. तेव्हा त्याच्या संस्था प्रमुखांनी त्याला कागदावर लिहिणारी मशीन बनवता येईल का असे विचारले. क्रिस्तोफरने सॅम्युएल-डब्ल्यू या कंपनीच्या मदतीने एक डिजिटल मशीन तयार केले आणि १८६७ साली त्याला या मशीनचे पेटंट देखील मिळाले. सुरुवातीच्या या मशीनवर फक्त अंकांचा वापर करण्यात आला होता. पेशाने वकील आणि डिझायनिंगचा छंद असणारे कार्लोस ग्रीनीनने अंकासोबतच शब्दाच्या वापरासाठी या मशीनमधे काही सुधारणा करता येईल का विचारले तेव्हा क्रिस्तोफर मशीनमधे आणखी बदल करण्यासाठी संशोधन करू लागला.
कार्लोस ग्रीनीन यांच्या विनंतीवरूनच क्रिस्टोफरला एक चांगला टाइप रायटर बनवण्याची कल्पना सुचली. त्याने अशा प्रकारचा एक टाइप रायटर बनवला देखील. त्याच्या या संशोधनासाठी त्यांना २३ जून १८६८ रोजी अजून एक पेटंट त्याच्या नावावर झाले.
सुरुवातीला या टाइप रायटरच्या कीबोर्डमुळे जलद टायपिंग करता येत नसे. या टाइप रायटरवर एक काळे आणि पांढरे अशा दोन बटना बसवण्यात आले होते. पण, या टाइप रायटरवर 0 आणि 1 टाइप करण्यासाठी कुठलीच कळ नव्हती. 0 आणि 1 साठी O (ओ) आणि I (आय)चाच वापर केला जात असे. त्यांनी बनवलेल्या या पहिल्या टाइप रायटरवरील वर्णमालेत २८ कीज् होत्या. हा कीबोर्ड बनवल्यानंतर क्रिस्टोफरना खूपच आनंद झाला होता.
पण या टाइप रायटरवरील सर्व कीज धातूच्या बनवलेल्या होत्या. थोड्या स्पीडने कुणी टायपिंग केल्यास आजूबाजूची अक्षरेही आपोआप दाबली जाते आणि टायपिंगमध्ये बऱ्याच चुका होत असत.
या धातूंच्या कीजमुळे टायपिंगच्या स्पीडवरही परिणाम होत असे. या समस्येवर काही तरी उपाय काढण्यासाठी पुन्हा क्रिस्तोफर कामाला लागला. त्याला त्याचा मित्र जेम्स डेंग्रावरनेही यासाठी मदत केली. कीबोर्डवरील कीज एकमेकांपासून थोड्या दूर अंतरावर बसवल्या. त्यासाठी वापरला जाणारा धातूही बदलून पहिला.
त्यानंतर त्याने अक्षरांचा क्रमही बदलून पहिला आणि कीबोर्डचे आजचे रूप तयार झाले. इंग्रजीत पाच स्वर आहेत आणि प्रत्येक शब्दात यातील एक तरी स्वर असतोच. नव्या प्रकारच्या कीबोर्डमध्ये इतर चार स्वर वरच्या ओळीत बसवले आणि A मात्र खालच्या ओळीत घेतला. यामुळे एकावेळी जास्त अक्षरे दाबली जाण्याची समस्याही सुटली. क्रिस्टोफरच्या या संशोधनाचा पुढे अनेकांना फायदा झाला. आजही होत आहे.
१८७३ पर्यंत या प्रकारचे टाइप रायटर खूपच प्रसिद्ध झाले होते. रेमिंग्टन या टाइप रायटर कंपनीने याच प्रकारचे कीबोर्ड वापरून आपले टाइप रायटर बनवले. रेमिंग्टनला याचा खूपच फायदा झाला. सुरुवातीला टाइप रायटरशी जुळवून घेणे लोकांना अवघड गेले मात्र हळूहळू याचा वापर वाढत गेला.
या कीबोर्डला पुढेही भरपूर पसंती मिळणार होतीच, पण हे स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहण्याचे भाग्य क्रिस्तोफरच्या नशिबी नव्हते. १८९० मध्येच त्त्याचा मृत्यू झाला. त्याच्या टाइप रायटरने कित्येकांच्या किचकट कामात सुलभता आणली असेल. आजही आपण त्यानेच बनवलेल्या कीबोर्डचा वापर करतो. तरीही त्याने बनवलेला कीबोर्ड आणि आजचा कीबोर्ड यातही बराच बदल झालेला आहे.
त्याने अक्षरांचा जो लेआउट दिला त्यात अजूनही बदल झालेला नाही. उलट आजच्या कीबोर्डमधे कीज जवळ-जवळ आहेत. असे असले तरी टायपिंग स्पीड वाढली आहे आणि टायपिंग मिस्टेकची शक्यताही कमी झाली आहे.
आजचा कीबोर्ड वापरायला अतिशय सुलभ बनला आहे. आज आपण कितीतरी तंत्रज्ञानाचा उपयोग करतो आहोत त्याचा उपयोग करून आपले आयुष्य अधिकाधिक सुलभ करून जगतो आहोत. आपले श्रम वाचवण्यासाठी यापूर्वी कुणीतरी श्रम घेतले आहेत. क्रिस्तोफर शोल्सने जर हा क्वार्टी कीबोर्ड बनवला नसता तर विचार आज आपले काय झाले असते.
आमचे इतर लेख वाचण्यासाठी आणि व्हिडीओ पाहण्यासाठी क्लिक करा : फेसबुक , युट्युब | Copyright © ThePostman.co.in | All Rights Reserved.
